دریافت کد حدیث تصادفی

تولد امام علی علیه‏ السلام

علی علیه‏ السلام ، شخصیتی است که بر قله رفیع تاریخ نشسته و نظاره گر و گواه اعمال ماست. او وسیله تقرب به خدا و صراط مستقیم و دستاویز محکم و جان پیامبر صلی ‏الله ‏علیه‏ و‏آله است؛ شخصیتی که عدالت به وجودش مفتخر است، و زمین و آسمان از آن که او را پرورانده ‏اند، هماره برخود می‏ نازند. او که با بیانی رسا، انسان را به اصلاح و راه صلاح فراخوانْد و در سایه روشن تاریکی‏ ها، ترازوی حق و راه روشن هدایت بود ؛ شخصیتی ممتاز که در گذشته و در آینده تاریخ همانند ندارد.


ابوطالب
ابوطالب، پدر حضرت علی علیه‏ السلام ، بزرگ مکه و رئیس قبیله بنی هاشم، انسانی برجسته است که از نظر سخاوت، مهربانی، گذشت و فداکاری، در راه پیشبرد اهداف مقدس اسلام، سرآمد دیگران است. با رحلت عبدالمطلب در هشت سالگی پیامبر اکرم صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم ، مسئولیت نگهداری و محافظت از رهبر عالی‏قدر اسلام به او سپرده شد و او ۴۲ سال با عشق و علاقه ‏ای بی‏ نظیر، در خدمت پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم بود و پروانه ‏وار گرد وجود مقدس رسول خدا صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم می‏گشت.
ابوطالب افزون بر آن که پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم را یاری می‏کرد، دیگران را نیز بر یاری آن حضرت ترغیب می‏نمود. او به علی علیه‏ السلام فرمود: «پسرم! پسر عموی خود محمد را یاری کن تا از هر سختی سالم بمانی». ابوطالب در ۸۴ سالگی و سه سال پیش از هجرت رسول خدا صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم از مکه به مدینه دیده از جهان فروبست. رسول خدا صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم از این رخداد بسیار اندوهناک شد و فرمود: «تا ابوطالب زنده بود، قریش نتوانست هیچ گونه رفتار ناخوشایندی در حق من روا دارد».
فاطمه بنت اسد
فاطمه بنت اسد، مادر امام علی علیه‏ السلام ، از نخستین زنانی است که به پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم ایمان آورد و به خاطر محبت‏ های بی‏دریغش در دوران کودکی رسول گرامی اسلام، به شدت مورد علاقه آن حضرت بود. ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه نوشته است: «فاطمه، نخستین زنی است که بعد از خدیجه علیهاالسلام با رسول خدا بیعت کرد و یازدهمین مسلمانی است که اسلام را پذیرفت. او در روزهای پایانی عمر، وصیت خود را با پیامبر اسلام در میان گذاشت و رسول خدا نیز وصیت او را پذیرفت و بر جنازه او نماز گزارد». در هنگام وفات این بانوی شریف، رسول خدا ضمن شرکت در مراسم تشییع، تابوت وی را بر دوش گرفت و در کندن قبر او مشارکت کرد و در تسلّای علی علیه‏ السلام که در رحلت مادر عزیز خویش گریان بود، فرمود: «به خدا سوگند فاطمه، مادر من هم بود. او کودکانش را گرسنه نگاه می‏داشت و مرا سیر می‏کرد. آنان را ژولیده رها می‏کرد و مرا می‏آراست».
میلاد نور
فاطمه بنت اسد، پیش از ظهور اسلام هم یکتاپرست بود و از آیین ابراهیم خلیل پیروی می‏کرد. آن گاه که بر علی علیه‏ السلام آبستن بود، چون درد زایمان شدت گرفت، به سوی مسجد الحرام رفت و در مقابل دیوار کعبه گفت: «خداوندا! به تو و پیامبران و کتاب هایی که از طرف تو نازل شده‏اند، و نیز سخن جدم ابراهیم، سازنده این خانه ایمان دارم. پروردگارا! به پاس احترام کسی که این خانه را ساخت و به حق کودکی که در رحم من است، تولد این کودک را بر من آسان فرما». هنوز چند لحظه ‏ای از دعای فاطمه بنت اسد سپری نشده بود که دیوار کعبه شکافت و او در خانه خدا گام نهاد و علی علیه‏ السلام را به دنیا آورد.
آیات درباره امام علی علیه‏ السلام
خطیب بغدادی در تاریخ خود، از ابن عباس روایت کرده که سیصد آیه درباره امام علی علیه‏ السلام نازل شده است. ما در این جا به دو نمونه از آن اشاره می‏کنیم:
آیه انفاق
«پاداش آنان که اموال خود را شب و روز و نهان و آشکارا انفاق می‏کنند، با پروردگارشان است؛ نه بیمی بر آن‏هاست و نه اندوهگین می‏شوند». از ابن عباس روایت شده که آیه انفاق درباره علی علیه‏ السلام نازل شده است. او چهار درهم داشت که یکی را در شب انفاق کرد، یکی را در روز، یکی را در نهان و یکی را آشکارا.
آیه فروش جان
«برخی از مردم، جان خود را برای خوشنودی خدا می‏فروشند و خدا با این بندگان مهربان است». در روایتی از ابن‏ عباس آمده است: رسول خدا صلی ‏الله‏ علیه ‏و‏آله در شبی که به سوی آن غار بیرون شد، علی علیه‏ السلام را در بستر خود خوابانید. ابوبکر به دنبال پیامبر آمد و علی علیه‏ السلام را از خروج پیامبر آگاه کرد. ابوبکر در پی آن حضرت روان شد و قریشیانِ بیدار و پاسدار، علی علیه‏ السلام را [به جای پیامبر صلی‏ الله علیه ‏و‏آله] هدف خویش گرفته بودند. چون صبح شد، با شگفتی علی علیه‏ السلام را فرا روی خود دیدند. سپس آیه ۲۰۷ سوره بقره درباره او نازل شد.
آیات درباره مقام امام علی علیه‏ السلام در قیامت
علی علیه‏ السلام در قیامت جایگاه بلند و با شکوهی دارد. در این زمینه آیات فراوانی نازل شده است. در آیه ۴۶ سوره اعراف می‏خوانیم: «در اعراف، مردانی هستند که هر یک را از سیمایشان می‏شناسند». از ابن عباس روایت شده که اعراف، جایگاه بلندی از صراط است که عباس، حمزه، علی بن ابی طالب علیه‏ السلام و جعفر طیار بر بلندای آن‏اند و دوستانشان را با سیمای نورانی، و دشمنانشان را با سیمای ظلمانی می‏شناسند.
امام علی علیه‏ السلام از نگاه پیامبر صلی‏ الله ‏علیه‏ و‏آله
شجاعت و جهاد علی علیه‏ السلام
پیامبراکرم صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم، بارها دلیری و پایداری علی علیه‏ السلام را در جنگ ستوده و او را به سبب پایداری و پیروزی در جنگ‏ها، به القابی هم چون «اسد اللّه‏ الغالب» مفتخرکرده است. برای نمونه در تاریخ آمده است: پیامبر خداصلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم به منبر رفت و… و فرمود: علی بن ابی‏طالب کجاست؟ علی علیه‏ السلام به سوی پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم رفت و گفت: من این جا هستم. آن گاه رسول خدا صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم علی علیه‏ السلام را در آغوش گرفت و با بلندترین صدا گفت: ای گروه مسلمانان! این مرد، برادر، پسرعمو و داماد من است. او، گوشت و خون من است. او، پدر دو فرزند زاده من حسن و حسین است که سرور جوانان اهل بهشت هستند. او، از بین برنده غم و اندوه‏های من است. او، شیر خدا و شمشیر خدا در زمین بر سر دشمنان اوست.
ایمان و عبادت علی علیه‏ السلام
پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم ، بارها ایمان و عبادت علی علیه‏ السلام را ستوده، او را با ایمان‏ ترین و عابدترین فرد دانسته است. نقل شده که در جنگ خندق، آن گاه که علی علیه‏ السلام با عمرو بن عبدود رو به رو شد، پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم فرمود: «همه ایمان در برابر همه شرک برخاسته است».
دانش و حکمت علی علیه‏ السلام
علی علیه‏ السلام از کودکی بر دوش پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم به صحرا می‏رفت و هر چه به نظرش ناشناخته می‏آمد، از پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم می‏پرسید و پاسخ می‏شنید. او برخی از روزها همراه پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم به غار حرا می‏رفت و عبادت پیامبر را از نزدیک می‏دید. پس از بعثت نبّی مکرم اسلام نیز پیوسته همراه و همگام پیامبر بود. از این رو، علی علیه‏ السلام دانش‏آموز موفق مکتب پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم است. پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم ، بارها علی علیه‏ السلام را وارث علم و صاحب گنج دانش و مخزن اسرار خود معرفی کرده است.
پیشگویی‏های پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله درباره علی علیه‏ السلام
پیشگویی جنگ علی علیه‏ السلام با خوارج
در روایتی آمده است: «آن گاه که اهل نهروان کشته شدند، همراه علی علیه‏ السلام بودم. گویی مردم از این که آیا کشتن اینان کاری درست است یا نه، به تردید افتاده بودند. دراین هنگام علی علیه‏ السلام فرمود: ای مردم! پیامبر خدا ما را خبر داده از گروهی که همانند تیر از کمان می‏پرند و از دین بیرون می‏روند، و هرگز بدان باز نمی‏گردند».
پیشگویی شهادت علی علیه‏ السلام
پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم در احادیثی، از شهادت علی علیه‏ السلام خبر داده و فرموده است که او به دست پست‏ترین مردمان کشته می‏شود. در احادیث آمده است: پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم به علی علیه‏ السلام فرمود: ای علی! می‏دانی نگون بخت ‏ترین مردم از اولین و آخرین کیست؟ علی علیه‏ السلام فرمود: خدا و پیامبرش داناترند. پیامبرصلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم فرمود: «نگون بخت‏ترین اولین، پِی کننده شتر صالح پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم است و نگون ‏بخت ‏ترین آخرین، کسی است که بر تو ضربت می‏زند». آن گاه به جای ضربت اشاره کرد.
فضیلت‏ های علی علیه‏ السلام از زبان پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله
برادر پیامبر صلی‏ الله ‏علیه‏ و‏آله
بیشتر تاریخ نگاران نوشته ‏اند که پیامبر خدا صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم در ماه ‏های نخست هجرت، سیصد نفر از مهاجران و انصار را با یکدیگر برادر کرد. چون کار به پایان رسید، علی علیه‏ السلام با چشم گریان گفت: ای رسول خدا! یاران خود را با یکدیگر برادر کردید، ولی میان من و کس دیگری برادری برقرار نساختید! در این هنگام پیامبر به علی علیه‏ السلام فرمود: «تو در دنیا و آخرت برادر من هستی». هم چنین فرمودند: «سوگند به خدایی که مرا به پیامبری برانگیخت، تو را برای کسی جز خود برنگزیدم. تو برای من مانند هارون برای موسایی؛ جز آن‏که پس از من پیامبری نخواهد بود. تو برادر و وارث منی».
سدّ ابواب
هنگامی که رسول گرامی اسلام به مدینه هجرت کرد، نخستین کاری که انجام داد، بنای مسجد مدینه بود تا پایگاهی برای اجتماع مسلمانان و عبادت و نماز و بیان معارف و احکام اسلامی، و مرکزی برای آموزش و پرورش و انجام امور قضایی و سیاسی باشد. حضرت دستور داد زمینی را که شترش هنگام ورود به مدینه در آن جا زانو خم کرده بود، به ده دینار از صاحبانشان خریدند و با کوشش شبانه روزی مهاجران و انصار، در آن زمین مسجدی بنا کردند.
پس از آن، که کار مسجد به پایان رسید، پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم ، علی علیه‏ السلام و مهاجران به تدریج خانه‏هایی دراطراف مسجد ساختند، و برای سهولت در رفت و آمد، دری به مسجد باز کردند. رسول خدا پس از مدتی فرمان داد همه درهایی که به مسجد باز شده است، جز در خانه علی علیه‏ السلام بسته شود. پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم در جواب اعتراض برخی افراد فرمودند: «من در خانه علی را باز نگذاشتم، بلکه خدای متعال آن را باز گذاشت».
علی علیه‏ السلام ، تقسیم کننده بهشت و دوزخ
بدون تردید بهشت و دوزخ، ثمره کردار انسان در دنیاست و از آن جا که پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم و جانشینان به حق ایشان، مظهر تام قرآن و نماد عدل و عدالت اند، هر اندازه اعمال آدمیان به آنان نزدیک‏تر باشد، به اسلام و در نتیجه به بهشت نزدیک‏تر می‏شوند. نقل شده است که رسول خدا صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم به علی علیه‏ السلام فرمود: «ای علی! هنگامی که قیامت به پا شود، تو را بر تختی از نور سوار می‏کنند و به محشر می‏آورند و تاجی که نورافشانی می‏کند، بر سرت می‏گذارند. آن‏گاه از سوی خدا ندا می‏دهند. کجا است وصی محمد صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم رسول خدا؟ تو می‏گویی: من این جایم. سپس همان منادی ندا می‏کند: هر کس تو را دوست داشته است، به بهشت درآور و هر کس تو را دشمن داشته است، به جهنم بیفکن؛ تو تقسیم کننده بهشت و دوزخی».
از کودکی تا بعثت با محمد صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله
حضرت علی علیه‏ السلام در دوران کودکی در خانه محمد صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم و تحت تربیت او به سر برد. در این زمینه آمده است: یک سال، قحطی بزرگی در مکه رخ داد. در آن زمان، ابوطالب عموی پیامبر دارای خانواده زیاد و هزینه سنگینی بود. حضرت محمد صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم به عموی دیگر خود عباس که از ثروتمندترین افراد بنی ‏هاشم بود پیشنهاد کرد که هر کدام از ما یکی از فرزندان ابوطالب را به خانه خود ببریم، تا فشار مالی ابوطالب کم شود. عباس موافقت کرد و هر دو نزد ابوطالب رفتند و موضوع را با او در میان گذاشتند. ابوطالب با این پیشنهاد موافقت کرد. در نتیجه عباس، جعفر و حضرت محمد صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم ، علی علیه‏ السلام را به خانه خود برد. علی علیه‏ السلام هم چنان در خانه آن حضرت بود که خداوند او را به پیامبری برگزید و علی علیه‏ السلام او را تصدیق کرد و از او پیروی نمود.
امام علی علیه‏ السلام از دیدگاه صحابه
ابوهیثم بن تیهان
ابوهیثم بن تیهان، نزد علی علیه‏ السلام به پا خاست و گفت: «دو گروه از قریشیان بر تو حسد می‏ورزند: نیکان آن‏ها از آن رو که آرزو دارند چون تو باشند و در عرصه رقابت به سان بزرگان به مقام تو رسند، و بدکاران آن‏ها که حسد برتو، دل هایشان را سنگین کرد و کارهای آنان را تباه ساخت؛ زیرا تو را از عنایت ازلی برخوردار، و خود را از آن محروم دیدند».
ابوذر غفاری
روایت شده که مردی در مسجد النبی نزد ابوذر آمد و گفت: ای ابوذر! جه کسی نزد تو محبوب‏تر است؛ زیرا می‏دانم که محبوب‏ترین مردم نزد تو، محبوب‏ترین مردم نزد رسول خداست. ابوذر گفت: «آری، به خدا سوگند که محبوب‏ترین آنان نزد من، محبوب‏ترین آنان نزد رسول خداست، و او آن مرد است» و با دست خود به علی علیه‏ السلام که پیش روی او به نماز ایستاده بود، اشاره کرد.
جابر بن عبداللّه‏ انصاری
امام باقر علیه‏ السلام فرمود: از جابر بن عبداللّه‏ درباره علی علیه‏ السلام پرسیده شد، گفت: «به خدا سوگند او امیرمؤمنان و معیار آزمایش و شناخت منافقان است. شمشیر او، پیمان شکنان، ستم کاران و از دین بیرون شدگان را نابود می‏کند».
امام علی علیه‏ السلام در نگاه امام خمینی رحمه‏الله
بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران درباره شخصیت امام علی علیه‏ السلام می‏فرماید: «مولود امروز، وصف کردنی نیست. آن چه که وصف کنند از او، دون شأن اوست، و آن چه شعرا و عرفا و فلاسفه و دیگران درباره او گفته‏ اند، شمه ‏ای از آن چیزی است که او هست. غالبا مسایلی که درک می‏کرده‏ اند و می‏کنند راجع به مولا علی بن‏ ابی‏طالب، عرضه می‏داریم. آن چیزهایی را که ما نمی‏توانیم درک کنیم و دست عرفا و فلاسفه و دیگران از آن کوتاه هست، آن چیز قابل ذکر نیست. انسان تا نشناسد، نمی‏تواند بگوید و آن مقداری هم که در دسترس ماست، آن قدر زیاد است که گفتن او محتاج به زمان‏های طولانی است. و لهذا ما باید در پیشگاه مبارک ایشان عذرخواهی کنیم و عذر تقصیر بخواهیم که ما قاصریم و نمی‏توانیم بیان کمال شما را بکنیم».
امام علی علیه‏ السلام از منظر مقام معظم رهبری
مقام معظم رهبری درباره شخصیت بی‏نظیر امیرمؤمنان علی علیه‏ السلام می‏فرماید: «در مورد شخصیت علی بن ابی طالب علیه‏ السلام هر چه گفته شود، کم گفته شده است؛ چون آن شخصیت، شخصیت قابل احاطه ذهنی و بیانی نیست؛ یعنی نمی‏شود با بیان، ابعاد نامتناهی آن شخصیت الهی را توصیف کرد… نمی‏شود به اوج شخصیت علی بن ابی طالب علیه‏ السلام رسید. این را ائمه بزرگوار معصوم ما که خود فرزندان و جانشینان او هستند، گفته ‏اند».
خداشناسی علی علیه‏ السلام
علی علیه‏ السلام یگانه خداشناسی است که در خانه خدا چشم به جهان گشود و در خانه حق، کام جانش به نام حق و به یاد خدا شیرین شد. کعبه، زادگاه اوست و کسی که در خانه حق پا به گیتی نهاد، خدای جهان را چنان می‏شناسد که او را با چشم جان می‏بیند و درباره خدای کعبه به کمال یقین می‏رسد، تا آن جا که به صراحت می‏گوید: «من درباره پروردگار خود به سر منزل یقین رسیده ‏ام و تردیدی در دینم ندارم». خداشناسی علی علیه‏ السلام به اندازه عظمت و بزرگی خود اوست ؛ زیرا خدا را در همه حال، حاضر و ناظر بر اعمال و برنامه‏ های خویش می‏داند و او را به چشم دل می‏بیند. از این رو در برابر عظمت پروردگار با کمال فروتنی اظهار بندگی می‏کند و وقتی از او می‏پرسند که آیا خداوند را دیده‏ای تا او را بپرستی، پاسخ می‏دهد: «آیا کسی را که ندیده باشم می‏پرستم؟ چشم‏ها هرگز او را نمی‏بینند، اما قلب‏ها با نیروی حقیقت ایمان، وی را درک می‏کنند. به همه چیز نزدیک است، اما نه آن طور که به آن‏ها چسبیده باشد، و از همه چیز دور است، اما نه آن چنان که از آن‏ها بیگانه باشد».
اهتمام امام علی علیه‏ السلام به نماز اول وقت
علی علیه‏ السلام آن چنان به نماز اول وقت اهتمام داشت که در بحرانی ‏ترین زمان‏ها و مکان‏ها نیز نماز اول وقت او به تأخیر نمی‏افتاد؛ چنان که نوشته‏ اند: در جنگ صفین، گاه و بیگاه به خورشید نگاه می‏کرد و مراقب بود که از وقت زوال نگذرد. ابن عباس از حضرت پرسید: ای امیرمؤمنان! چرا گاهی دست از جنگ می‏کشی و به آسمان می‏نگری؟ فرمود: به خورشید و زوال آن نگاه می‏کنم تا وقت نماز را بدانم، و نماز اول وقت را از دست ندهم. ابن‏عباس با شگفتی پرسید: آیا در هنگام نبرد که مجال اندیشیدن، چیز دیگری جز جنگ نیست، به نماز اول وقت می ‏اندیشی؟ فرمود: «ما برای چه با آنان می‏جنگیم؟ آیا برای نماز نبرد نمی‏کنیم؟».
فراوانی عبادت امیرمؤمنان
امیرمؤمنان علی علیه‏ السلام ، چه در روزگار شرکت در جنگ‏های پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم ، چه در روزگار خانه‏ نشینی و چه در دوران خلافت، هیچ گاه تغییری در برنامه عبادت‏های خویش پدید نیاورد و در همه حال، عابدترین فرد پس از پیامبر بود. ابن ابی الحدید می‏گوید: «علی علیه‏ السلام عابدترین مردم بود و بیش از همه نماز می‏خواند و روزه می‏گرفت، و مردم نماز شب و بر پاداشتن نمازهای نافله را از او آموختند. چه گمان می‏بری درباره مردی که برای محافظت بر مراسم عبادی و نیایش و اقامه نماز، هنگام نبرد و در عرصه میدان جنگ به نماز شب ایستاد و در این حال، تیرهای فراوان از سوی دشمن در اطراف سجاده نماز وی فرود می‏آمد و از چپ و راست حضرت می‏گذشت و او به آن‏ها اهمیت نمی‏داد و از سجاده بر نمی‏خاست، مگر این که نماز شب خود را تمام کرده باشد و چه گمان می‏بری درباره مردی که پیشانی ‏اش از طولانی بودن سجده ‏هایش پینه بسته بود».
جوانمردی امام علی علیه‏ السلام
امیرمؤمنان علی علیه‏ السلام ، در پاکدلی، مردانگی و گذشت حتی در برابر دشمنان و مخالفان، آن چنان بلند مرتبه بود که همگان را به شگفتی واداشت. آن حضرت در همه جنگ هایی که در رکاب رسول خدا می‏جنگید و در همه نبردهایی که در عهد امامت و خلافت بر وی تحمیل شد، در پایان جنگ، در دل از دشمنان کینه و عداوتی نداشت و از آنان می‏گذشت. تاریخ نگاران مسیحی و مسلمان، همه بر این خلق و خوی علی علیه‏ السلام گواه ‏اند که امام در جنگ جمل بر کشته‏های دشمن نماز گزارد. حتی هنگامی که ابن ملجم به علی علیه‏ السلام ضربت زد و حضرت در بستر شهادت افتاد، درباره قاتل خود به نرمی و مدارا سفارش کرد و فرمود: «من دیروز مثل شما بودم، امروز برای شما عبرتم و فردا از میان شما می‏روم. اگر زنده بمانم، خود ولی خون خویشم و اگر بمیرم، مرگ میعادگاه و قرار گاه من است».
فروتنی امام علی علیه‏ السلام
علی علیه‏ السلام ، هم‏چون رسول گرامی اسلام و دیگرامامان معصوم علیه‏ السلام در برخورداری از صفت فروتنی، ممتاز بود. امام صادق علیه‏ السلام درباره آن امام همام می‏فرماید: «روش امیرمؤمنان چنین بود که خود هیزم بر پشت می‏نهاد، آب می‏کشید، جارو می‏کرد، و همسرش فاطمه علیهاالسلام آرد فراهم می ‏آورد و خمیر می‏کرد و نان می‏پخت».
ابن شهر آشوب نقل می‏کند: همیشه علی علیه‏ السلام خرما و نمک را با دست خود به خانه می‏برد و می‏فرمود: «هیچ گاه انسان کامل، از کمالش کاسته نمی‏شود، اگر چیزی برای خانواده خویش ببرد». نقل است که علی علیه‏ السلام در بازار به تنهایی قدم می‏زد، گمشده ‏ها را راهنمایی می‏کرد، به ناتوانان یاری ی رسانید، به فروشندگان نصیحت می‏کرد و… .
دوست خدا و رسول صلی‏ الله‏ علیه ‏و‏آله
در برخی از روایات، مقام امام علی علیه‏ السلام به دوستی حضرت ابراهیم علیه‏ السلام با خداوند تشبیه شده و آن حضرت، دوست خدا و دوست رسول خدا معرفی گردیده است. برای نمونه رسول خدا فرمود: «علی بن ابی طالب علیه‏ السلام ، دوست خدا و دوست من است».
از ابوذر نقل شده که گفت: روزی در محضر پیامبر بودم که دیدم حضرت به نماز ایستاد و برای به جا آوردن شکر خداوند، رکوع و سجده کرد و سپس فرمود: «هر که می‏خواهد به علم آدم، فهم نوح، دوستی ابراهیم نزد خدا، مناجات موسی، سیاحت عیسی و امتحان و صبر ایوب بنگرد، باید مردی را بنگرد که هم اکنون می ‏آید؛ قوی دل‏ترین از همه در شجاعت و دست و دل بازترین در سخاوت است». ابوذر گوید: همه مردم چشم دوختند تا ببینند چه کسی می‏آید، آن گاه دیدیم علی بن ابی‏طالب علیه‏ السلام وارد شد.
صاحب برترین امتیازه
امتیازهای علی علیه‏ السلام در نزد خدا، از همگان بزرگ‏تر است. پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم و اصحاب در مسجدالحرام گرد آمده بودند که علی علیه‏ السلام وارد شد. حضرت رسول صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم فرمود: «برادر من نزد شما می‏آید». آن گاه رو به کعبه کرد و دستی به آن زد و فرمود: «سوگند به کسی که جانم به دست اوست، او و شیعیانش در روز قیامت رستگارند». نیز از آن حضرت است که: «به راستی او در ایمان آوردن به من نخستین نفر است، و در عهد و میثاق الهی پایدارترین شماست و امتیازش در پیشگاه حق، از همه شما برتر است».
علی علیه‏ السلام ، ابوتراب
از ابن عباس پرسیدند: چرا رسول خدا صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم، علی علیه‏ السلام را ابوتراب نامید؟ گفت: چون علی علیه‏ السلام صاحب زمین و حجت خدا بر اهل آن پس از پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم است و زمینْ به وجود او باقی است و آرامش خواهد داشت؛ از این رو او را ابوتراب (صاحب زمین) نامید.
برترین فرزانه
هر روز در مکه آیاتی از سوی خداوند بر محمد صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم نازل می‏شد و مشرکان میان مردم تبلیغ می‏کردند که او پیامبر نیست و بر گفته ‏اش گواه و شاهدی ندارد. در این جا بود که فرشته وحی فرود آمد و این آیه را بر پیامبر نازل کرد: «و کسانی که کافر شدند، می‏گویند تو پیامبر نیستی. بگو کافی است خدا و آن کس که دانش کتاب نزد اوست، گواه میان من و شما باشد». در این آیه، دو شاهد بر درستی گفتار محمد صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم گواهی دادند: یکی خدا و دیگری آن که علم کتاب نزد اوست. از این رو برای عده ‏ای از مسلمانان این پرسش پیش آمد که این چه شخصیت با عظمتی است که هم ردیف خدا در شهادت بر درستی گفتار پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم است. شخصی از پیامبرصلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم پرسید: ای رسول خدا! مقصود از دارنده علم کتاب در این آیه کیست؟ پیامبر فرمود: «کسی که علم کتاب نزد اوست، علی بن ابی طالب علیه‏ السلام است».
بزرگترین حجت و نشانه خدا
یامبر اکرم صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم ، در وصف حضرت علی علیه‏ السلام می‏فرماید: «ای مردم! به راستی او بزرگ‏ترین حجت و بزرگ‏ترین نشانه خدا، و امام جهانیان است». نیز در روایت دیگری می‏فرماید: «به راستی جانشینانم و اوصیایم و حجت‏ های خدا بر مردم، دوازده نفرند که اولینشان برادرم، و آخرینشان فرزندم است». پرسیدند: برادرت کیست؟ فرمود: «علی بن ابیطالب علیه‏ السلام ». گفتند: فرزندت کیست؟ فرمود: «مهدی علیه‏ السلام ، همو که جهان را پُر از عدل و داد کند، آن چنان که پر از جور و ستم شده است». خود حضرت امیر نیز می‏فرمایند: «منم بزرگ‏ترین حجت خدا، و بزرگ‏ترین آینه صفات خدا و عالی ‏ترین نمونه آفرینش».
علی علیه‏ السلام قرآن ناطق
امام علی علیه‏ السلام در کلام شیرینی می‏فرماید: «این قرآن است، پس از آن بخواهید تا سخن گوید، اما هیچ گاه برای شما سخن نگوید و رازهای نهفته ‏اش را بیرون نریزد؛ ولی اگر از من بپرسید، آن اسرار را برای شما از قرآن باز می‏گویم؛ زیرا من آگاه‏ترین شمایم». نیز از آن حضرت است که: «هیچ آیه‏ای بر پیامبر فرود نیامد، مگر آن که حضرت آن را بر من تلاوت و املا فرمود تا با خط خویش بنگارم و تأویل، تفسیر، ناسخ، منسوخ، محکم و متشابه آن را به من آموخت».
شروع کارها با نام خدا
خصی از حضرت علی علیه‏ السلام درباره تفسیر الله‏ پرسید، حضرت فرمود: «الله‏ همان کسی است که همه آفریده ‏ها هنگام سختی و نیاز و قطع امید از غیر او، به سوی او واله و شیدا می‏شوند. این بدان سبب است که هر طالب ریاست و بزرگی، با وجود طغیان و بی‏ نیازی، هنگام بالا گرفتن حاجت زیر دستانش، نمی‏تواند به تمام آن‏ها پاسخ مثبت دهد و حتی خودش نیازهایی پیدا می‏کند که قادر به برآوردن آن‏ها نیست. در این جاست که به سوی خدا متوجه می‏شود، اما وقتی به هدف رسید، دوباره به شرک خود باز می‏گردد. خداوند به بندگانش فرموده… من سزاوارترین کسی هستم که به آستانش گدایی و تضرع و زاری می‏کنند. پس در آغاز و شروع هر کاری، چه کوچک و چه بزرگ، بگویید: بسم‏ اللّه‏ الرحمن الرحیم که در واقع گفته ‏اید در این کار، از خدا یاری می‏طلبم».
امیرالمؤمنین علیه‏ السلام
شیخ مفید رحمه ‏الله می‏گوید: از جمله فضیلت‏های حضرت علی علیه‏ السلام این است که پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم، در زمان حیاتش، او را امیرالمؤمنین خواند. در بعضی از روایات نیز آمده است که پیامبر اکرم صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم  به دیگران امر فرمود تا به او این گونه سلام کنند: السلام علیک یا امیرالمؤمنین. روایت شده که پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله وسلم به ‏ام سلمه فرمود: «گوش کن و شاهد باش که علی علیه‏ السلام ، امیرمؤمنان و آقای اوصیا است».
اقتدا به علی علیه‏ السلام
مرحوم شیخ عباس قمی می‏فرماید: از ابن عباس روایت شده که شخصی سلمان فارسی را در خواب دید که در بهشت تاجی از یاقوت بر سر دارد. از او پرسید: ای مسلمان! بگو در بهشت بعد از ایمان به خدا و رسولش چه عملی برتر است؟ سلمان فرمود: «چیزی برتر از دوستی علی علیه‏ السلام و اقتدای به آن حضرت نیست».
در مکتب مولای متقیان علی علیه‏ السلام
توکل، بهترین تکیه‏گاه است.
هر که خِرد نورزد، خوار شود، و هر که خوار شود، احترامش نکنند.
بهترین کسان برای مشورت، صاحبان خرد و دانش، و افراد با تجربه و دوراندیش‏اند.
خوش بینی، اندوه را می‏کاهد و از افتادن در بند گناه می‏رهاند.
آیین جوانمردی، تحمل لغزش‏های برادران و رسیدگی به همسایگان است.
خوشحالی مؤمن در سیمای او و اندوهش در قلب اوست.
هر چه محبت داری نثار دوستت کن، اما هر چه اطمینان داری به پای او نریز.
ترک گناه، آسان‏تر از درخواست توبه است.
تا بود، علی بود…
تا صورت پیوند جهان بود، علی بود  تا نقش زمین بود و زمان بود، علی بود
شاهی که ولی بود و وصی بود، علی بود  سلطان سخا و کرم و جود، علی بود
هم آدم و هم شیث و هم ایوب و هم ادریس  هم یوسف و هم‏یونس و هم هود علی بود
هم موسی و هم عیسی و هم خضر و هم الیاس  هم صالح پیغمبر و داوود، علی بود
آن شیر دلاور که ز بهر طمع نفس  بر خوان جهان پنجه نیالود، علی بود
آن کاشف قرآن که خدا در همه قرآن  کردش صفت عصمت و بستود، علی بود
آن قلعه گشایی که دراز قلعه خیبر  بر کند به یک حمله و بگشود، علی بود
این کفر نباشد، سخن کفر نه این است  تا هست علی باشد و تا بود، علی بود
دیوان شمس تبریزی

پاسخ دادن

شما باید وارد شوید تا بتوانید نظر ارسال کنید.