دریافت کد حدیث تصادفی

شرح دعای ماه بیست و ششم ماه مبارک رمضان

شرح دعای ماه بیست و ششم ماه مبارک رمضان

” اللهم اجعلنی سعیی فیه مشکوراً و ذبنی فیه مغفوراً

وعملی فیه مقبولا وعیبی فیه مستورا یا اسمع السامعین “

” ای خدا در این روز سعی وتلاشم را (درراه طاعتت) بپذیر

گناهانم را در این روز ببخش عملم را مورد قبول و عیبم را بپوشان

ای بهترین شنوای دعای خلق “

شرح

سعی در فرهنگ فارسی معین بمعنی: کارکردن ،کوشش کردن ، قصد کردن ، و دویدن بین صفا و مروه است.

قران می فرماید: ” وَ اَن لَیسَ لِلانسانِ إلّاما سَعی ” (سوره نجم/۳۹)

بهترین تفاوت بین سعی وعمل این است که سعی رفتار هدفمند باشد که با رنج و زحمت همراه است.

شکر

شکر کلمه ایست که در منابع دینی و روایت اسلامی بسیار به کار برده شده است

به معنای سپاس گذاری در برابر نعمت و خیری است که از دیگری به انسان برسد

( که لازمه آن شناخت نعمت وفواید آن است )

راغب اصفهانی که در حوزه فرهنگ قرآن صاحب نظر و استاد بزرگی است با اینکه ایرانی الاصل است،

کتابی دارد به نام ” مفردات الفاظ قران” که مرحوم علامه طباطبایی در هر واژه ای به این کتاب مراجعه

میفرماید ایشان درباره شکر مینویسد شکر بر سه قسم است :

۱ شکرقلبی: که یاد آوری نعمت است

۲-شکرزبانی:  که سپاس گذاری وستایش بر نیکی احسان کننده وصاحب نعمت است

۳-شکر سایر اعضای بدن: که به کار گیری و صرف آن در جای خود است و به نظر می رسد .

که شکر به معنای اخیر که به مفهوم به کار گیری نعمت در جای خود است مهم ترین و اصلی ترین

نوع شکر گذاری است به ویژه اگر رضای خداوند مورد نظر باشد زیرا خداوند نیازمند تشکر زبانی و

قلبی انسان نیست ودرحقیقت همه بخشش ها ونعمت هایی که به انسان میدهد در راستای

فضل وکرم اوست و از انسان وهر موجود دیگری میخواهد تا با بهره گیری درست از آن در مسیرکمال

قرار گیرد .

ازاین رو است که به کار گیری درست وبه جا از هر نعمتی شکر نعمت دانسته شده است .

خداوند هم شاکر است هم مشکور فرق است بین شاکر بودن خدا و شاکر بودن مخلوق.

 میگوییم خدا شاکر است “فَإنَّ الله شاکِرٌ عَلیم”(بقره/۱۵۸)  و در آیه دیگر داریم

” وکانَ الله شاکِراً عَلیماً ” (سوره نساء ایه ۱۴۷) (در برابر عمل او ) شکر گذار و( از افعال وی ) أگاه است .

شاکر بودن خدا به این معنا ست که خداوند حق اعمال مردم را به جای می آورد

یعنی هر کس عمل خیری را انجام داد عمل خیر از دست او نمی رود وخدا از

انجام دهنده عمل خیر قدردانی میکند و در نتیجه خدا شاکر است یعنی قدردان

اعمال انسان ها ست، بنابراین شکر بندگان شکر در برابر نعمت است و شکر ذات اقدس حق،

شکر در بر ابر اعمال بندگان است .

لذا قران میفرماید :”و مَن یَقتَرِف حَسَنَهً نَزِدلَهُ فیها حُسناً إنَّ اللهَ غَفورٌ شَکور”

“هر کس کار نیکی انجام دهد بر نیکی اش می افزاییم چرا که خداوند آمرزنده وسپاسگذار است.”

 یعنی حتما خداوند پیوسته بخشنده وپیوسته شکر گذار است                                    

و در آیه دیگر سوره مبارکه انسان آیه ۲۲ میفرماید:

” إنَّ هذا کانَ لَکُم جَزاءً و کانَ سَعیُکُم مَشکوراً “

 “این پاداش شماست سعی و تلاش شما مورد قدر دانی است”

 بنابراین باید دقت کنیم شکر ما از نعمات منعم و انجام برخی از اعمال برای شکرگذاری است.

مثلا خداوند به ما ثروت داده شکرگذاری از ثروت این است که به داد محرومان ومستمندان برسیم

خدا به ما قدرت و آبرو داده که در جهت باز کردن گره زندگی مردم گام برداریم این است معنی شکر گذاری.

لذادرقسمت اول دعا می گوییم : ” اللهم اجعل سعی فیه شکور “

ابوالحسن خرقانی میگوید:” الهی خلق تو شکر نعمت های تو گویند من شکر بودن تو کنم .”

شکر گذاری از حضرت حق بسیار زیبا است شکر ما را به نعمت های خداوند متوجه می کند

نعمتهایی که حد و حصر ندارند؛ “و إن تَعُدُّوا نِعمَهَ اللهِ لا تُحصوها إنَّ اللهَ لَغَفورٌ رَحیم ” (نمل/۱۷)

سعدی میگوید : ” هرنفسی که فرو میرود ممدّ حیوه است و چون بر می آید مفرّح ذات.  

پس در هر نفسی دو نعمت موجود و بر هر نعمت شکری واجب .”

مانداریم ازرضای حق گله                عار ناید شیر را از سلسله

امام باقر (ع)  فرمودند:

“سئل النبی (ص) عن خیارالعباد”  “از پیغمبراکرم(ص) پرسیدند: بهترین بندگان خدا کیانند؟”

“فقال الذین إذا أحسنوا إستبشروا ” “پیامبر فرمود  بندگان خوب کسانی هستند چون نیکی کنند شاد گردند”

“و إذا أساؤوا إستغفروا ” “چون رفتار بدی انجام دهند از خداوند امرزش خواهند”

“و اذا أعطوا شکروا” “چون از جانب خدا به آنها چیزی داده شد شکر گذار حق باشند.”(اصول کافی/ج۳/ص۳۳۷ )

آنقدر شکر درمبانی دینی موثر است که مولایمان امیرالمونین علی (ع) میفرماید :

” قال علی علیه السلام : الشُّکرُ أعضم قدراً من المعروف لأنَّ الشُّکر یبقی و المعروف یفنا “

” تشکر کردن بهتر از نیکی کردن است زیرا تشکر می ماند و نیکی کردن تمام میشود .” (میزان الحکمه/۲۸۳۰)

پس شکر گاهی از سوی خداوند است که معنایش قبول کردن عمل است

وگاهی از طرف مخلوق است که به دو طریق میسر است اول شد زبانی ودوم شد عملی .

در فراز دوم دعا عرض میکنیم :” خدایا دراین روز و ماه گناهم موردمغفرت تو باشد.”

 گناه بر دو نوع است:” گناه صغیره گناه کبیره “

در گناهان کوچک علما وبزرگان میفرمایند اصراربرگناه کوچک می شود بزرگ .

یکی از خطرات جدی برای محترمین و متدینین همین گناهان کوچک است چون گناه بزرگ

وحشتناک است بطرفش نمی رویم اما به گناهان کوچک اهمیت نمی دهیم و شیطان یکی

از راههای نفوذش در انسان بی اهمیت جلوه دادن گناهان کوچک است .

و اما گناهان بزرگ 

عمر بن عبید آمد خدمت امام صادق (ع) و آیه ۳۲ از سوره نجم را قرائت کرد :

 ” اَلَّذینَ یَجتَنِبونَ کَبائِرَ الاثمِ و الفَواحِش “

“نیکوکاران کسانی هستند که از گناهان بزرگ و زشت پرهیزکارند “

دنباله آیه را نخواند، امام (ع) پرسیدند: چرا سکوت کردی؟

گفت : میخواهم از محضر شما بپرسم که گناهان کبیره در کتاب خدا چیست ؟

امام به چندین مورد از گناهان کبیره اشاره فرمودند و همه راباستناد آیات قران بیان کردند

که عزیزان را به کتاب ارزشمند کافی ص۲۸۵-۲۸۷ ارجاع میدهم .

گناهان کبیره شرک به خدا ، ناامیدی از رحمت خدا ، عاق والدین ، کشتن انسان بی گناه ،

نسبت ناروای زنا به زن پاک دامن ، خوردن مال یتیم ، روبا خواری ، زنا ، سحر وجادو ، سوگند دروغ ،

نپرداختن زکات ، شرابخواری ، ترک نماز های واجب به صورت عمد ، پیمان شکنی ، قطع رحم و

چند مورد دیگر است. که این گناهان باعث مرگ زودرس میشوند و بعضی از آنها فقر می آورد

برخی دیگر پرده های درون را پاره می کند .که امیرالمومنین در دعای کمیل و امام سجاد (ع) می فرمایند:

” اللهم اغفرلی الذنوب التی تهتک العصم

اللهم اغفرلی الذنوب التی تنزل و البلا

اللهم اغفرلی الذنوب التی تعجل الفنا

 اللهم اغفرلی الذنوب التی تجس الدعا “

” علی از خداوند طلب بخشش میکند از گناهان که پردهای درون را پاره می کند (پرده های حیا )

طلب بخشش از گناهانی که باعث نزول بلا میشود

طلب بخشش از گناهانی که باعث مرگ زود رس میشود

طلب بخشش از گناهانی که استجابت دعا را نابود میکند”

بنا براین در فراز دوم دعا میگوییم خدایا در این ماه و روز گناهانم را مورد عفو و بخشش قرار بده .

ودر قسمت بعد می گوییم :” خدایا در این ماه رمضان اعمال مرا بپذیر و عیب های من را مخفی کن

تا کسی از عیوب من مطلع نشود”

در بسیاری از دعا ها از زبان معصوم می خوانیم:

“یا من یقبل الیسیر و یعفوا عن الکثیر اقبل منّی الیسیر و اعف عنّی الکثیر إنَّک أنت الغفور الرّحیم”

“ای خدایی که طاعات اندک وناچیز بندگان را میپذیری و از گناهان بسیار در می گذری ای خدا از

عبادت واورده ناچیزم را قبول کن واز نافرمانیها بیشمارم در گذر همانا تو آمرزنه مهربانی”

(اقبال الاعمال/ج۱/ص۷۶)

 در این دعا هم می گوییم خدایا اعمال من را قبول کن.

اما شرط قبولی اعمال از نظر قرآن و روایات چیست ؟ 

 خداوند در قران می فرماید : “إنَّما یَتَقَبَّلُ اللهُ مِنَ المُتَّقین”

” خدا تنها از پرهیز کاران می پذیرد .”

همان گونه که از این آیه مشخص است شرط قبولی طاعات و عبادات ،  تقوا است.

همان طور که در فراز سوم دعا از خداوند تقاضای پذیرش اعمالمان را داریم ،

از خداوند می خواهیم :” خدایا عیب های مرا بپوشان .”

یکی از صفات خداستاریت اوست اورا به ستاروالعیوبی دردعا ها خطاب میکنم  لذا میخواهم

از او که عیبهای من را در این ماه بپوشاند و نگذار آبرویمان برود .

در دعا ها ومناجات بزرگان این مطالب زیاد به گوش می رسد که بزرگان عرض میکردند :

“یوم تبلی السرائر”

“خدایا میترسم از روزی که پرده ها بالا برود و آبروی مان برود و مردم متوجه خطاهای ما بشوند “

لذا در این دعا میخواهیم که عیب ما را بپوشاند و آبرویمان را حفظ کند .

در پایان هم میگوییم : ” یا اسمع السامعین “

” ای خدایی که تو از همه شنونده تر هستی  “

                                                                                                                سید علی غروی

                                                                                                                       “خلیق”

 

پاسخ دادن

شما باید وارد شوید تا بتوانید نظر ارسال کنید.